ਅਣਡਿੱਠਾ ਪੈਰਾ (Unseen Passage)
Kaumi Ekta – ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ
(ਲਗਭਗ 500 ਸ਼ਬਦ)ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ। ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣ। ਇਹ ਏਕਤਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਿਮ, ਇਸਾਈ, ਬੌਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਧਰਮ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਰਮ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕਜੁੱਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥਾਂ ਲਈ ਧਰਮ, ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਵੀ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ
1. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2. ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦੀ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ।
3. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
4. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ:
ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਰਮ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
5. ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ?
ਉੱਤਰ:
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
6. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਕੌਣ ਬਣਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ:
ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਧਰਮ, ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7. ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
8. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਕੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਇਹ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
9. ਪੈਰੇ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
"ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ – ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ"
ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ
| ਸ਼ਬਦ | ਅਰਥ |
| -------- | ------------- |
| ਵਿਭਿੰਨਤਾ | ਵੱਖਰਾਪਣ |
| ਸਦਭਾਵਨਾ | ਚੰਗੀ ਭਾਵਨਾ |
| ਅਖੰਡਤਾ | ਇਕਸਾਰਤਾ, ਏਕਤਾ |
| ਸਵਾਰਥ | ਆਪਣਾ ਫਾਇਦਾ |
ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
| ------ | ------- |
| ਏਕਤਾ | ਵੰਡ |
| ਸ਼ਾਂਤੀ | ਅਸ਼ਾਂਤੀ |
| ਤਰੱਕੀ | ਪਤਨ |
| ਸਤਿਕਾਰ | ਅਪਮਾਨ |
ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ
| ਸ਼ਬਦ | ਸਮਾਨਾਰਥਕ |
| -------- | -------- |
| ਦੇਸ਼ | ਰਾਸ਼ਟਰ |
| ਪਿਆਰ | ਪ੍ਰੇਮ |
| ਤਾਕਤ | ਸ਼ਕਤੀ |
| ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ | ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ |
---
ਵਾਕ ਬਣਾਓ
10. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:
(ਕ) ਏਕਤਾ:
ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
(ਖ) ਭਾਈਚਾਰਾ:
ਸਾਨੂੰ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
(ਗ) ਸਤਿਕਾਰ:
ਹਰ ਧਰਮ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
(ਘ) ਰਾਸ਼ਟਰ:
ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
---
ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (MCQs)
11. ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ?
(ਕ) ਧਨ ਵਿੱਚ
(ਖ) ਫੌਜ ਵਿੱਚ
(ਗ) ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ
(ਘ) ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ
ਉੱਤਰ: (ਗ) ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ
12. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਕਿਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
(ਕ) ਤਰੱਕੀ ਲਈ
(ਖ) ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ
(ਗ) ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ
(ਘ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੇ
ਉੱਤਰ: (ਘ) ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੇ
13. ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਕੀ ਹੈ?
(ਕ) ਸਿੱਖਿਆ
(ਖ) ਭਾਈਚਾਰਾ
(ਗ) ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡ
(ਘ) ਖੇਡਾਂ
ਉੱਤਰ: (ਗ) ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡ
---
ਵਿਆਕਰਨ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
14. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਨਾਂਵ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਭਾਰਤ
2. ਧਰਮ
15. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਵਿਸ਼ਾਲ
2. ਸ਼ਾਂਤਮਈ
16. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਰਹਿੰਦੇ
2. ਕਰਦੇ
---
ਅੰਕ ਵੰਡ (CBSE/PSEB Pattern)
ਪੈਰੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ – 8 ਅੰਕ
ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ – 2 ਅੰਕ
ਵਿਰੋਧੀ/ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ – 2 ਅੰਕ
ਵਾਕ ਬਣਾਓ – 2 ਅੰਕ
MCQs – 3 ਅੰਕ
ਵਿਆਕਰਨ – 3 ਅੰਕ
ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 20
ਜਮਾਤ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਲਈ ਉਚਿਤ।


0 Comments