ਅਣਡਿੱਠਾ ਪੈਰਾ (Unseen Passage)
Bhrun Hatiya – ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ
(ਲਗਭਗ 500 ਸ਼ਬਦ)
ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦੇਣਾ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਧੀ ਨੂੰ ਬੋਝ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗਲਤ ਸੋਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਵੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਵੀ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।
ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਾਤਕ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਲੜਕਿਆਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਉਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵੀ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। "ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ" ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
---
ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ
1. ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦੇਣ ਨੂੰ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਰਨ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣਾ।
2. ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ।
4. ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਇਸ ਨਾਲ ਲੜਕਿਆਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
5. ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
6. ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ:
ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਹਨ।
7. "ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ" ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ:
ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣਾ।
8. ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਕਿਉਂ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ:
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
9. ਪੈਰੇ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
"ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ – ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈ"
---
ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ
| ਸ਼ਬਦ | ਅਰਥ |
| -------- | --------------------- |
| ਭਰੂਣ | ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਿਹਾ ਬੱਚਾ |
| ਸੰਭਾਵਨਾ | ਆਸ ਜਾਂ ਉਮੀਦ |
| ਅਸੰਤੁਲਨ | ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਘਾਟ |
| ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ | ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ |
---
ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ
| ਸ਼ਬਦ | ਵਿਰੋਧੀ |
| -------- | --------- |
| ਤਰੱਕੀ | ਪਤਨ |
| ਸਨਮਾਨ | ਅਪਮਾਨ |
| ਸਕਾਰਾਤਮਕ | ਨਕਾਰਾਤਮਕ |
| ਨਿਆਂਪੂਰਨ | ਅਨਿਆਂਪੂਰਨ |
---
ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ
| ਸ਼ਬਦ | ਸਮਾਨਾਰਥਕ |
| ------ | -------- |
| ਧੀ | ਬੇਟੀ |
| ਸਮਾਜ | ਭਾਈਚਾਰਾ |
| ਅਧਿਕਾਰ | ਹੱਕ |
| ਤਰੱਕੀ | ਵਿਕਾਸ |
---
ਵਾਕ ਬਣਾਓ
10. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:
(ਕ) ਭਰੂਣ:
ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।
(ਖ) ਸਿੱਖਿਆ:
ਸਿੱਖਿਆ ਹਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
(ਗ) ਸਨਮਾਨ:
ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਔਰਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
(ਘ) ਵਿਕਾਸ:
ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ।
---
ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (MCQs)
11. ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
(ਕ) ਲੜਕਿਆਂ ਨਾਲ
(ਖ) ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ
(ਗ) ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ
(ਘ) ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ
ਉੱਤਰ: (ਖ) ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ
12. ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
(ਕ) ਸਿੱਖਿਆ
(ਖ) ਖੇਡਾਂ
(ਗ) ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ
(ਘ) ਯਾਤਰਾ
ਉੱਤਰ: (ਗ) ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ
13. "ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ" ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
(ਕ) ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ
(ਖ) ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ
(ਗ) ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣਾ
(ਘ) ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਉਣਾ
ਉੱਤਰ: (ਖ) ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ
---
ਵਿਆਕਰਨ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
14. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਨਾਂਵ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਸਮਾਜ
2. ਧੀ
15. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਗੰਭੀਰ
2. ਸਕਾਰਾਤਮਕ
16. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ:
1. ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ
2. ਕਰਾਂਗੇ
---
ਅੰਕ ਵੰਡ (CBSE/PSEB Pattern)
ਪੈਰੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ – 8 ਅੰਕ
ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ – 2 ਅੰਕ
ਵਿਰੋਧੀ/ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ – 2 ਅੰਕ
ਵਾਕ ਬਣਾਓ – 2 ਅੰਕ
MCQs – 3 ਅੰਕ
ਵਿਆਕਰਨ – 3 ਅੰਕ
ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 20
ਜਮਾਤ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਲਈ ਉਚਿਤ।


0 Comments