Punjabi Solved Unseen Paragraph, Comprehension Passage Exercise on the Topic "Aabadi Di Samasiya – ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ" for Class 8, 9, 10, 11 and 12 Students CBSE, PSEB Examination.

ਅਣਡਿੱਠਾ ਪੈਰਾ (Unseen Passage) 

Aabadi Di Samasiya – ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ

 (ਲਗਭਗ 500 ਸ਼ਬਦ)

ਆਬਾਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਪਲਬਧ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਵਾਧਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਅਣਪੜ੍ਹਤਾ, ਗਰੀਬੀ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਵੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਗੇ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਜੀਵਨ ਅਪਣਾਉਣਗੇ, ਤਦ ਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਬਾਦੀ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।

---

 ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ

 1. ਆਬਾਦੀ ਕਦੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:

ਜਦੋਂ ਆਬਾਦੀ ਉਪਲਬਧ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 2. ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਲਿਖੋ।

ਉੱਤਰ:

1. ਅਣਪੜ੍ਹਤਾ।

2. ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ।

 3. ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਉੱਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:

ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 4. ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:

ਭੀੜ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

 5. ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:

ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

 6. ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:

ਸਿੱਖਿਆ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਰਾਹੀਂ।

 7. ਛੋਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?

ਉੱਤਰ:

ਛੋਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

 8. ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ?

ਉੱਤਰ:

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ।

 9. ਪੈਰੇ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਲਿਖੋ।

ਉੱਤਰ:

"ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ – ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ"

---

 ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ

| ਸ਼ਬਦ     | ਅਰਥ                                     |

| -------- | --------------------------------------- |

| ਆਬਾਦੀ    | ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ |

| ਜਾਗਰੂਕਤਾ | ਚੇਤਨਾ, ਜਾਣਕਾਰੀ                          |

| ਸਰੋਤ     | ਸਾਧਨ                                    |

| ਟਿਕਾਊ    | ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ                 |

---

 ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ

| ਸ਼ਬਦ    | ਵਿਰੋਧੀ   |

| ------- | -------- |

| ਵਾਧਾ    | ਘਾਟਾ     |

| ਗਰੀਬੀ   | ਅਮੀਰੀ    |

| ਸੰਤੁਲਿਤ | ਅਸੰਤੁਲਿਤ |

| ਵਿਕਾਸ   | ਪਤਨ      |

---

 ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ

| ਸ਼ਬਦ     | ਸਮਾਨਾਰਥਕ |

| -------- | -------- |

| ਆਬਾਦੀ    | ਜਨਸੰਖਿਆ  |

| ਦੇਸ਼     | ਰਾਸ਼ਟਰ   |

| ਸਿੱਖਿਆ   | ਵਿਦਿਆ    |

| ਜਾਗਰੂਕਤਾ | ਚੇਤਨਾ    |

---

 ਵਾਕ ਬਣਾਓ

 10. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ:

(ਕ) ਆਬਾਦੀ:

ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।

(ਖ) ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ:

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।

(ਗ) ਵਾਤਾਵਰਣ:

ਸਾਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

(ਘ) ਜਾਗਰੂਕਤਾ:

ਆਬਾਦੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

---

 ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (MCQs)

 11. ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?

(ਕ) ਸਿੱਖਿਆ

(ਖ) ਅਣਪੜ੍ਹਤਾ

(ਗ) ਖੇਡਾਂ

(ਘ) ਉਦਯੋਗ

ਉੱਤਰ: (ਖ) ਅਣਪੜ੍ਹਤਾ

 12. ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਾਰਨ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਦੀ ਹੈ?

(ਕ) ਰੋਜ਼ਗਾਰ

(ਖ) ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ

(ਗ) ਸਿਹਤ

(ਘ) ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ

ਉੱਤਰ: (ਖ) ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ

 13. ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

(ਕ) ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ

(ਖ) ਲਾਪਰਵਾਹੀ

(ਗ) ਅਣਪੜ੍ਹਤਾ

(ਘ) ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ

ਉੱਤਰ: (ਕ) ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ

---

 ਵਿਆਕਰਨ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

 14. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਨਾਂਵ (Nouns) ਲਿਖੋ।

ਉੱਤਰ:

1. ਆਬਾਦੀ

2. ਵਾਤਾਵਰਣ

 15. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adjectives) ਲਿਖੋ।

ਉੱਤਰ:

1. ਗੰਭੀਰ

2. ਸੰਤੁਲਿਤ

 16. ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੋ ਕਿਰਿਆਵਾਂ (Verbs) ਲਿਖੋ।

ਉੱਤਰ:

1. ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ

2. ਸਮਝਣਗੇ

---

 ਅੰਕ ਵੰਡ (CBSE/PSEB Pattern)

 ਪੈਰੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ – 8 ਅੰਕ

 ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ – 2 ਅੰਕ

 ਵਿਰੋਧੀ/ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ – 2 ਅੰਕ

 ਵਾਕ ਬਣਾਓ – 2 ਅੰਕ

 MCQs – 3 ਅੰਕ

 ਵਿਆਕਰਨ – 3 ਅੰਕ

 ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 20 

ਜਮਾਤ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਲਈ ਉਚਿਤ।