Punjab Vich Mahila Sashaktikaran - Sikhiya, Rozgar, Sanskar "ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ – ਸਿੱਖਿਆ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਸੰਸਕਾਰ " Punjabi Essay, Paragraph.

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ – ਸਿੱਖਿਆ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਸੰਸਕਾਰ 

Punjab Vich Mahila Sashaktikaran - Sikhiya, Rozgar, Sanskar

ਮਹਿਲਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਮਾਂ ਭਗਤੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਤਾ ਖੀਵੀ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਭਾਗ ਕੌਰ ਜੀ ਤੱਕ — ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸਾਥ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ (Women Empowerment) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਆਪ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਤੰਭ ਹਨ।

ਸਿੱਖਿਆ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆਸ਼ੁਦਾ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਵੱਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ “ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ, ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ” ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ‘ਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਉਹ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਲੂ ਹੈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ। ਜਦੋਂ ਮਹਿਲਾ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸਹਿਭਾਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਕਈ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਹੱਥਕਲਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਦਫ਼ਤਰਾਂ, ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਗਰੁੱਪਾਂ, ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਣ ਤੇ ਆਤਮਗੌਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਤੀਜਾ ਸਤੰਭ ਹੈ ਸੰਸਕਾਰ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਮੁਖੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸੰਸਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਇਸ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ — ਜਿਵੇਂ ਲਿੰਗ ਭੇਦ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਣਸਮਾਨ ਮੌਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਡਚਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤਿੰਨੇ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਤੀਜਾ: ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਹਿਲਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਚਮਕੇਗਾ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ —

“ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ” —

ਅਰਥਾਤ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਮੰਦੀ ਕਹੀ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਾਜੇ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਸੱਤਕਾਰ ਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਲ ਤਰੱਕੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ ਗਿਣਤੀ: ਲਗਭਗ 500 ਸ਼ਬਦ