ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ 
Basant Ritu



ਭਾਰਤ ਅੰਦਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਹਰ ਰੁੱਤ ਇਥੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ ਝਾਤ ਮਾਰਦੀ ਹੈ । ਅੱਜ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਵਧੇਰੇ ਠੰਢ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਤੰਗ ਜਾਂ ਫੇਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੰਗ । ਲੇਕਿਨ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੁੱਤ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ । 


ਬਸੰਤ ਦੀ ਰੁੱਤ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਇਕ ਅਖਾਣ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲੱਤ ਹੈ :


ਆਈ ਬਸੰਤ ਪਾਲਾ ਉਡੰਤ 


ਦੇਸੀ ਮਹੀਨਾ ਫੱਗਣ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣਰੰਗੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕੁਦਰਤ ਰਾਣੀ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ । ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਬਸੰਤ ਨੂੰ ਬਹਾਰ ਦੀ ਰੁੱਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੀ ਮਨਮੋਹਨੀ ਖੁਸ਼ਬੋ, ਖਿਲਾਰਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਪਤਝੜ ਦੇ ਡ-ਮਰੁੰਡ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ।


ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਨੂੰ ਖੇੜੇ ਦੀ ਰੁੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਪੰਛੀ ਇਸ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਚਹਿਕਦੇ ਹਨ | ਵਗਦੀ ਹਵਾ ਅੰਦਰ , ਇਉਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਬੋ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ । ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਹੁਲਾਰਾ, ਚੇਤਨਾ, ਫਰ ਤੇ ਉਮੰਗ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ।

ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮੌਜ-ਮੇਲਿਆਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਲੋਕ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੋਂ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਬੰਨਦੇ ਹਨ । ਔਰਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦੁੱਪਟੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ| ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਕੜਾਹ ਵੀ ਬਸੰਤੀ ਰੰਗ ਦਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ| ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਖੁੱਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਪਤੰਗਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਹੋ ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ‘ਬੋ ਕਾਟਾ, ਬੋ ਕਾਟਾ’ ।

 

ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਚ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅੰਦਰ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬੜੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਦਿਨ ਬਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਹਕੀਕਤ ਰਾਏ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ।