Punjab vich Drugs ate Border area
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ
ਭੂਮਿਕਾ
ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬੇ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਈ ਸਮਾਜਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁਝਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜਦੀਲਾਕੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਿੰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਮੁੱਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਖੇਤਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ
ਨਸ਼ਾ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਕ ਰੋਗਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੁਵਕ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਗਲਤ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੇਰੋਇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਦਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ “ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਪੰਜਾਬ ਅਭਿਆਨ” ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਮਾਜ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਮਾਪੇਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਕੀਲਤ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੂਝ ਅਤੇ ਵਕੀਲਤ (Advocacy) ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਜਕ ਨਿਆਂ, ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤਿਅੰਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧ ਘਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵਕੀਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਲਤ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਪੜਦੀਲਾਕੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਤਸਕਰੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਹੱਦ ਪੜਦੀਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬਾਰਡਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (BSF) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਡਰੋਨ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਰਾਤ-ਦਿਨ ਗਸ਼ਤ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਸਕਰਸ਼
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਨਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਰੋਕਥਾਮ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪੜਦੀਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਿੰਨੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸੂਬਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਇਕ ਸੁਖੀ, ਨਿਆਂਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ, ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜ — ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਯਤਨ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੰਜਾਬ ਬਣਾਈਏ ਜੋ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣੇ।


0 Comments